Zastosowanie szczepów Lactobacillus rhamnosus PL1
Aspekty kliniczne i mikrobiologiczne zastosowania szczepów Lactobacillus rhamnosus PL1 u pacjentów z objawami zapalenia odbytnicy w przebiegu chorób dystalnego odcinka jelita grubego

Clinical and microbiological aspects of use of Lactobacillus rhamnosus PL1 strains in proctologic patients with symptoms of chronic proctitis

Katarzyna Borycka-Kiciak (ABDEF), Piotr Pietrzak (CE), Adam Kiciak (BF), Karolina Wawiernia (B) Wiesław Tarnowski (DG), Klinika Chirurgii Ogólnej, Onkologicznej i Przewodu Pokarmowego Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, Warszawa
Magdalena Strus (ABDEF), Diana Mikołajczyk (BDE), Piotr Heczko (AEG), Zakład Bakteriologii, Ekologii Drobnoustrojów i Parazytologii, Katedra Mikrobiologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków
Mirosława Gałęcka (AD), Instytut Mikroekologii, Poznań


Wkład autorów:
A – Projekt badań
B – Zbieranie danych
C – Analiza statystyczna
D – Interpretacja danych
E – Przygotowanie manuskryptu
F – Analiza literatury
G – Zbieranie funduszy

STRESZCZENIE:

Nawracające stany zapalne odbytnicy i związane z nimi dolegliwości stanowią problem kliniczny u pacjentów leczonych z powodu chorób proktologicznych.

Celem pracy była ocena wpływu probiotycznego szczepu Lactobacillus rhamnosus PL1 na obraz kliniczny i skład mikrobioty jelitowej u pacjentów z objawami zapalenia jelita grubego w przebiegu choroby hemoroidalnej i choroby uchyłkowej.

Materiał stanowiła grupa 24 pacjentów, u których nie uzyskano pełnej poprawy klinicznej po leczeniu choroby zasadniczej. Oceniano obecność i nasilenie objawów klinicznych oraz ilościowe i jakościowe zmiany w składzie bakterii obecnych w kale przed 9-tygodniową suplementacją probiotycznym szczepem Lactobacillus rhamnosus PL1, w jej trakcie i po niej.

Wyniki: w całej badanej grupie intensywność bólu po 12 tygodniach było znamiennie mniejsza (p=0,011) w porównaniu z wartościami wyjściowymi; intensywność wzdęć i dyskomfort w jamie brzusznej zmniejszał się znamiennie już po 3 tygodniach, a po 12 tygodniach różnica była wysoce znamienna statystycznie (p<0,0001). Nie wykazano znamiennej różnicy w częstości zgłaszanych biegunek, zaparć, a także świądu i pieczenia w okolicy odbytu. Już 3-tygodniowa suplementacja probiotycznym szczepem L. rhamnosus PL1 spowodowała istotne zmiany ilościowe i jakościowe w składzie mikrobioty jelitowej, różne w zależności od choroby zasadniczej. Stwierdzono zwiększenie globalnej liczby bakterii z rodzaju Lactobacillus, ze szczególnym uwzględnieniem szczepu L. rhamnosus PL1, niezależnie od choroby zasadniczej.

Wniosek: Probiotyczny szczep Lactobacillus rhamnosus PL1 wydaje się mieć wartość w przywracaniu właściwych proporcji populacji bakteryjnych u pacjentów z objawami zapalenia odbytnicy w przebiegu leczenia niektórych chorób dolnego odcinka przewodu pokarmowego.

SŁOWA KLUCZOWE: choroba hemoroidalna, choroba uchyłkowa, probiotyki, mikrobiota jelitowa, Lactobacillus rhamnosus PL1

line


ABSTRACT

Recurrent proctitis and the symptoms associated therewith pose significant clinical problem in proctological patients.

The objective of this study was to assess the impact of the probiotic Lactobacillus rhamnosus PL1 strain on the clinical presentation and composition of intestinal microbiota in patients with symptoms of proctitis in the course of hemorrhoidal disease and diverticulosis.

Material consisted of 24 patients in whom no complete clinical improvement could be obtained after the treatment of the underlying disease. Subject to the assessment was the presence and the intensity of clinical symptoms as well as qualitative and quantitative changes in the composition of bacterial flora detected in the stool before, during and after a 9-week supplementation with the probiotic Lactobacillus rhamnosus PL1 strain.

Results: In the entire study group, the intensity of pain after 12 weeks was significantly lower (p=0.011) compared to baseline; the intensity of flatulence and abdominal discomfort was reduced significantly as early as after 3 weeks, with the difference reaching a highly significant level after 12 weeks (P<0.0001). No significant difference was observed in the frequency of the reported episodes of diarrhea, constipation, as well as itching and burning in the anal region. As early as after 3 weeks of supplementation with the probiotic L. rhamnosus PL1 strain, significant qualitative and quantitative changes were observed in the composition of intestinal microbiota; the changes differed depending on the underlying disease. An increase in the total counts of the bacteria of Lactobacillus genus, particularly L. rhamnosus PL1 strain was observed regardless of the underlying disease.

Conclusion: the probiotic Lactobacillus rhamnosus PL1 strain appears to be useful in restoring appropriate ratios of bacterial populations in patients presenting with symptoms of proctitis in the course of the treatment of certain diseases of the lower gastrointestinal tract.

KEYWORDS: hemorrhoidal disease, diverticulosis, probiotics, gut microbiota, Lactobacillus rhamnosus PL1

line


WSTĘP

W praktyce proktologicznej istnieje spora grupa pacjentów, którzy mimo często skutecznego leczenia choroby zasadniczej dolnego odcinka przewodu pokarmowego (choroby hemoroidalnej, szczeliny odbytu, przetoki okołoodbytowej, choroby uchyłkowej esicy) cierpią z powodu nawracających stanów zapalnych odbytnicy i związanych z nimi dolegliwości. Przy objawach miernie nasilonego stanu zapalnego w obrazie anoskopowym oraz braku innych nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych, endoskopowych i obrazowych pacjenci skarżą się na bóle w podbrzuszu i okolicy odbytu, dyskomfort w jamie brzusznej, wzdęcia, zaparcia, nagłe parcia, uczucie niepełnego wypróżnienia, a także świąd i pieczenie w okolicy odbytu. Zmiana nawyków żywieniowych i stosowanie diet eliminacyjnych nie przynoszą spodziewanych efektów. Jako ostatnią rozważa się ewentualność, że związek z dolegliwościami mogłyby mieć zaburzenia w składzie mikrobioty jelitowej, powstałe w trakcie choroby lub samego jej leczenia. Nawet wtedy jednak probiotyki ordynuje się niechętnie, zakładając, że suplementacja pojedynczym szczepem bakteryjnym, często o wątpliwej aktywności, może nie być w stanie radykalnie wpłynąć na skład mikrobioty jelitowej, a w konsekwencji na obraz kliniczny choroby.

Od dawna wiadomo, że właściwe proporcje populacji bakteryjnych wchodzących w skład mikrobioty jelitowej są warunkiem prawidłowego funkcjonowania jelita grubego i całego układu immunologicznego. Skład mikrobioty determinowany jest przez wiele czynników, takich jak wiek [1], nawyki żywieniowe, choroby przewlekłe, stosowanie antybiotyków czy też sterydowych leków przeciwzapalnych. Także procesy zapalne toczące się w świetle przewodu pokarmowego, a przebiegające z uwalnianiem reaktywnych form tlenu (ROS), mediatorów stanu zapalnego czy pojawieniem się krwi w świetle jelita mogą prowadzić w krótkim czasie do znacznych przesunięć równowagi ekologicznej mikroflory jelit. Naruszenie tej delikatnej równowagi mikrobiologicznej w jelicie skutkuje podtrzymaniem stanu zapalnego w obrębie śluzówki jelita grubego, a w konsekwencji narastaniem objawów klinicznych. Z każdym rokiem przybywa też dowodów naukowych na to, że dysbioza, czyli zaburzenia w składzie mikrobioty przewodu pokarmowego, odgrywa istotną rolę w patogenezie lub stanowi konsekwencję zarówno jelitowych (choroby zapalne jelit, zespół jelita nadwrażliwego, choroba uchyłkowa, celiakia), jak i pozajelitowych (alergie, astma, zespół metaboliczny, choroby układu krążenia) chorób ogólnoustrojowych [2] oraz nowotworów.

Doceniając wagę właściwego składu mikrobioty jelitowej, autorzy podjęli próbę sprawdzenia, czy, a jeśli tak, to jak, suplementacja pojedynczym szczepem bakterii probiotycznych wpływa na obraz kliniczny choroby i skład mikrobioty jelitowej u chorych z objawami zapalenia dystalnego odcinka jelita grubego leczonych z powodu chorób proktologicznych.

Celem pracy była ocena wpływu probiotycznego szczepu Lactobacillus rhamnosus PL1 na obraz kliniczny i skład mikrobioty jelitowej u pacjentów z objawami zapalenia jelita w przebiegu choroby hemoroidalnej i choroby uchyłkowej.


line


Piśmiennictwo
  1. Duncan S.H., Flint H.J. Probiotics and prebiotics and health in ageing populations. Maturitas, 2013; 75(1): 44-50
  2. Carding S., Verbeke K., Vipond D.T. i wsp. Dysbiosis of the gut microbiota in disease. Microb. Ecol. Health Dis., 2015; 26: 26191
  3. Walter J., Tannock G.W., Tilsala-Timisjarvi A. i wsp. Detection and identification of gastrointestinal Lactobacillus species by using denaturing gradient gel electrophoresis and species-specific PCR primers. Appl. Environ. Microbiol., 2000; 66(1): 297-303
  4. Tynkkynen S., Satokari R., Saarela M. i wsp. Comparison of ribotyping, randomly amplified polymorphic DNA analysis, and pulsed-field gel electrophoresis in typing of Lactobacillus rhamnosus and L. casei strains. Appl. Environ. Microbiol., 1999; 65(9): 3908-3914
  5. Sakai T., Kubota H., Gawad A., i wsp. K. Effect of fermented milk containing Lactobacillus casei strain Shirota on constipation-related symptoms and haemorrhoids in women during puerperium. Benef. Microbes, 2015; 6(3): 253-262
  6. Dimidi E., Christodoulides S., Fragkos K.C. i wsp. The effect of probiotics on functional constipation in adults: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Am. J. Clin. Nutr., 2014; 100(4): 1075-1084
  7. Chmielewska A., Szajewska H. Systematic review of randomised controlled trials: probiotics for functional constipation. World J. Gastroenterol., 2010; 16(1): 69-75
  8. Narula N., Marshall J.K. Role of probiotics in management of diverticular disease. J. Gastroenterol. Hepatol., 2010; 25(12): 1827-1830
  9. Dughera L., Serra A.M., Battaglia E. i wsp. Acute recurrent diverticulitis is prevented by oral administration of a polybacterial lysate suspension. Minerva Gastroenterol. Dietol., 2004; 50(2): 149-153
  10. Lamiki P., Tsuchiya J., Pathak S., Okura R. i wsp. Probiotics in diverticular disease of the colon: an open label study. J. Gastrointestin Liver Dis., 2010; 19(1): 31-36
  11. Griffiths E. The iron uptake systems of pathogenic bacteria. W: Bullen J.J., Griffiths E.: Iron and infection. John Willey, Chichester 1985
  12. Pilarczyk-Żurek M., Chmielarczyk A., Gosiewski T. i wsp. Possible role of Escherichia coli in propagation and perpetuation of chronic inflammation in ulcerative colitis. BMC Gastroenterol, 2013; 13: 61
  13. Marcinkiewicz J., Ciszek M., Bobek M. i wsp. Differential inflammatory mediator response in vitro from murine macrophages to lactobacilli and pathogenic intestinal bacteria. Int. J. Exp. Pathol., 2007; 88(3): 155-164
  14. Golińska E., Tomusiak A., Gosiewski T. i wsp. Virulence factors of Enterococcus strains isolated from patients with inflammatory bowel disease. World J Gastroenterol, 2013; 19(23): 3562-3572
  15. Mack D.R., Michail S., Wei S . i wsp. Probiotics inhibit enteropathogenic E. coli adherence in vitro by inducing intestinal mucin gene expression. Am. J. Physiol., 1999; 276(4): G941-950
  16. Fellermann K., Wehkamp J., Herrlinger K.R. i wsp. Crohn’s disease: a defensin deficiency syndrome? Eur. J. Gastroenterol. Hepatol., 2003; 15(6): 627-634
  17. Yan F., Polk D.B. Probiotic bacterium prevents cytokine-induced apoptosis in intestinal epithelial cells. J. Biol. Chem., 2002; 277(52): 50959-50965
Prawa autorskie:
Copyright © 2017 Fundacja Polski Przegląd Chirurgiczny. Published by Index Copernicus Sp. z o. o. All rights reserved.

Adres do korespondencji:
Katarzyna Borycka-Kiciak, M.D., Ph.D; Orlowski Hospital, Medical Centre of Postgraduate Education, Department of General, Oncological and Gastrointestinal Surgery; 231 Czerniakowska Street, 00-416 Warsaw, Poland; tel. +48 22 629 00 04, +48 502 733 961, fax. +48 22 622 78 33; e-mail: kborycka@interia.pl

Cytowanie pracy:
Borycka-Kiciak K., Strus M., Pietrzak P., Kiciak A., Wawiernia K., Mikołajczyk D., Gałęcka M., Heczko P., Tarnowski W.; Clinical and microbiological aspects of the use of Lactobacillus rhamnosus PL1 strains in proctological patients with symptoms of chronic proctitis; Pol Przegl Chir 2017: 89 (32): 16-22
Nasi Partnerzy

ABK Medica Proktis-M Proctolact-M ABK Grupa Nowa Medycyna Borgis
2018 ABK Grupa. Projekt i wykonanie www.abkgrupa.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.