Choroba hemoroidalna
Dr hab.med. Piotr Wałęga

"Hemoroidy są zmorą życia królów i królowych, szefów państw, rewolucjonistów, generałów i nędzarzy i wszystkich pomiędzy. W dawnych czasach ludzie umierali z powodu krwawienia i zakażenia, także dziś, niewłaściwie leczone lub ignorowane, hemoroidy, mogą stać się znacznie bardziej poważną sprawą niż w rzeczywistości powinny być ". Arezzo A, Podzemny V, Pescatori M. Surgical management of hemorrhoids. state of the art. Ann Ital Chir 2011

Choroba hemoroidalna, popularnie zwana hemoroidami lub niesłusznie żylakami odbytu to schorzenie częste i dotyczy obu płci, objawy wystąpić mogą w każdym wieku. Same hemoroidy to anatomiczna część odbytu człowieka, dopiero ich stopniowe powiększanie prowadzi do objawów. Najczęstsze objawy choroby hemoroidalnej to: krwawienia z odbytu, dyskomfort, świad i pieczenie wokół odbytu. Czsami z odbytu wychodzą guzki i nie dają innych subiektywnych objawów. Nierzadko pierwsze objawy związane są z powikłaniami choroby hemoroidalnej takim jak zakrzepica w uwięźniętych guzkach hemoroidalnych czy zakrzepica guzka zewnętrznego (popularnie zwane „hemoroidami zewnętrznymi”) co objawia się nagle powstałym w okolicy odbytu bolesnym guzkiem podskórnym.

Oby rozpoznać hemoroidy musi być przeprowadzone badanie lekarskie polegające na: rozmowie z pacjentem, oglądaniu okolicy odbytu, badaniu palcem przez odbyt oraz wykonaniu badania wziernikowego zwane rektoskopią, co składa się na tak zwane badanie proktologiczne. Lekceważenie objawów lub leczenie bez wykonania wymienionych badań niesie ryzyko nierozpoznania nowotworów odbytnicy czy schorzeń wymagających innego leczenia. Z praktyki wynika, iż ponad 50% chorych z krwawieniem z odbytu zanim trafili do gabinetu specjalistycznego leczonych było czasami kilka i kilkanaście miesięcy bez badania badania proktologiczneg. Jest to realne ryzyko nierozpoznania choroby nowotworowej w zakresie odbytnicy, stanów zapalnych (choroba Crohna, Colitis ulcerosa) lub wdrożenia nieadekwatnego leczenia w odniesieniu do stopnia i stanu miejscowego.

Kolonoskopia, czyli badanie całego jelita grubego konieczna jest w uzasadnionych przypadkach, decyduje o tym lekarz po rozmowie z chorym i wykonaniu badania proktologicznego. W większości przypadków subiektywne objawy choroby hemoroidalnej zmuszają chorego do wizyty wu lekarza. Jednak niejednokrotnie poczucie wstydu przed badaniem opóźnia wizytę, a okresowa poprawa i przyzwyczajenie do objawów maskują rozwój schorzenia. Wpływa to zasadniczo na wyniki leczenia oraz ogranicza zastosowanie metod małoinwazyjnych.

Metody leczenia choroby hemoroidalnej.

Leczenie zachowawcze.

Z pewnością w początkowym stadium leczenie zachowawcze jest godne polecenia gdyż zmniejsza świąd, pieczenie czy czasami ból. Popularnie dostępne czopki i maści zmniejszają objawy, łagodzą dolegliwości. Jednak samodzielne ich stosowanie – z reklamy telewizyjnej czy prasowej – najczęściej tylko opóźnia wizytę u lekarza.

Leczenie instrumentalne – czyli takie w którym próbujemy usunąć lub zmniejszyć hemoroidy stosując różnego rodzaju narzędzia, ale metody te nie wymagają pobytu w szpitalu czy ogólnego znieczulenia.

Takich metod jest wiele. Żadna z nich nie jest pozbawiona ryzyka powikłań, w tym często nieodwracalnych, łącznie z upośledzeniem kontroli defekacji. Jednak stosowane przez doświadczonych proktologów – czyli najczęściej chirurgów specjalizujących się w chorobach odbytu i odbytnicy - są metodami bezpiecznymi. Należ do nich:

Krioterapia – czyli zamrażanie powiększonych guzków hemoroidalnych. Metoda Barrona, czyli zakładanie gumowych opasek u podstawy hemoroidu co prowadzi do jego obumarcia i odpadniecia. Niektórzy stosują wstrzyknięcia środków zamykających naczynia – skleroterapia. Metody te dają dobre rezultaty we wczesnym okresie choroby hemoroidalnej pod warunkiem poprawności wykonania. Każda z nich jest postępowaniem etapowym gdyż usiłowanie zaopatrzenia więcej niż jednego guzka hemoroidalnego w trakcie jednego zabiegu to duże ryzyko powikłań bólowych czy krwawienia. Jednym z częściej wykonywanych zabiegów jest metoda zamykania naczyń z użyciem energii elektrycznej czyli Hemoron.

Leczenie operacyjne.

Zaawansowana choroba hemoroidalna – wypadające guzki po każdym wypróżnieniu czy wypadnięte na stałe guzki wymagaja leczenie operacyjnego. Zabieg operacyjny polega na wycięciu wypadających hemoroidów wraz z przyrosłymi fałdami skóry i podwiązaniu szypuły z naczyniami, tak by nie krwawiły. Zabieg wykonuje się w warunkach szpitalnych w znieczuleniu ogólnym lub „dokręgosłupowym”.

Powikłania po chirurgicznym wycięciu hemoroidów były i będą. Najczęście występuje po zabiegu zatrzymanie moczu , dotyczy ponad 20% chorych, ból pooperacyjny utrzymywać się może nawet kilkanaście dni u ponad połowy chorych, krwawienia 6%, zwężenia odbytu 1-3%. Ryzyko nawrotów to 20-30%. Czasami mogą wystąpić zaburzenia seksualne , szczególnie u kobiet poddanych zabiegowi wycięcia hemoroidów.

W zaawansowanej chorobie hemoroidalnej, gdy wypadaja hemoroidy na stałe polecanym zabiegiem jest ich wycięcie okrężne z użyciem szwu mechanicznego – sztaplera - czyli metoda zwana od autora popularnie Longo. Jednak po początkowo bardzo optymistycznych wynikach, w miarę upływu czasu większość ośrodku do zabiegu Longo podchodzi z większą rezerwą co wynika to z powikłań odległych: zakrzepica, zaburzenia seksualne, zatrzymanie moczu, krwawienia, nietrzymanie stolca a także ból wymagający przewlekłego leczenia.

Nie ulega wątpliwości, że metoda Longo wykonana prawidłowo u właściwie dobranego chorego jest drogim lecz prostym i małoinwazyjnym postępowaniem.

Małoinwazyjne metody leczenia choroby hemoroidalnej.

Choroba hemoroidalna dotyczy ona w dużym stopniu ludzi młodych, czynnych zawodowo nie mających czasu na długotrwałą eliminację z czynności zawodowych. Dlatego też poza efektywnością nowe metody leczenia ChH muszą skrócić czas hospitalizacji do minimum, być relatywnie proste przy niskim odsetku powikłań i nawrotów.

Zaproponowana przez Kazumasa Morinagę technika DGHAL (Dopller Guided Hemorrhoidal Artery Ligation) ma na celu wybiórcze podkłucie naczyń doprowadzających krew do hemoroidu , które lokalizuje się za pomocą sondy Doplerowskiej umieszczonej na specjalnym wzierniku. Pozwala to na precyzyjne zamkniecie dopływu krwi do hemoroidu i jego zanik bez konieczności wycinania. Metoda stosowane w II i III stopniu ChH.

Pozostałe po hemoroidach przerosłe fałdy można usunąć w znieczuleniu miejscowym . Zabieg bez ryzyka uszkodzenia zwieraczy i nietrzymania stolca. Przeprowadzany ambulatoryjnie w znieczuleniu miejscowym, bez konieczności leczenia szpitalnego. Zabieg chętnie akceptowane przez chorych ale z pewnością nie powinny być stosowane w jednostkach czy przychodniach nie posiadających stosownego doświadczenia w chirurgii kolorektalnej.

Czasami w leczeniu hemoroidów stosuje się rozszerzenie zwieraczy odbytu – tak zwana dywulsję. Ze względu na realne ryzyko uszkodzenia zwieraczy jest to metoda zaniechana, chociaż w ostatnich latach odżywa w niektórych ośrodkach południowej Europy.
Nasi Partnerzy

ABK Medica Proktis-M Proctolact-M ABK Grupa Nowa Medycyna Borgis
2017 ABK Grupa. Projekt i wykonanie www.abkgrupa.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.