Choroba uchyłkowa jelita grubego
Prof. dr hab.med. Józef Kładny

Choroba uchyłkowa jelita grubego należy do najczęściej występujących chorób jelita grubego, szczególnie w społeczeństwach „bogatych”. Powstaje jako skutek stosowania diety ubogo resztkowej czyli spożywanie żywność wysoko przetworzonej. W Stanach Zjednoczonych szacuje się, że po 50 roku życia chorobą tą może być dotknięta 1/3 społeczeństwa, a po 80 roku życia aż 2/3. Uchyłkowatość to obecność uchyłków w jelicie grubym. Najczęściej są to uchyłki rzekome stanowiące uwypuklenie błony śluzowej i podśluzowej. Najczęściej uchyłki są ograniczone do lewej połowy jelita grubego (esicy i okrężnicy zstępującej).

Zapalenie uchyłków to obecność zakażenia i procesu zapalnego w obrębie uchyłka oraz w jego sąsiedztwie. Choroba uchyłkowa oznacza natomiast całą gamę objawów związanych z uchyłkowatością: od nieznacznego bólu w lewym podbrzuszu, poprzez krwawienie do przewodu pokarmowego aż do powikłanego zapalenia uchyłków.

Ostre zapalenie uchyłków najczęściej udaje się opanować za pomocą leczenia zachowawczego, jednak nawracające ataki wymagają leczenia operacyjnego. Typowe objawy ostrego zapalenia uchyłków to ból zlokalizowany w podbrzuszu po lewej stronie z towarzyszącym podwyższeniem temperatury ciała oraz zwiększeniem liczby leukocytów. Do innych objawów można zaliczyć nudności, wymioty, zaparcia, biegunki, częstomocz. Poważnymi powikłaniami zapalenia uchyłków są : rozlane ropne lub kałowe zapalenie otrzewnej, ropień, przetoka jelitowo-pęcherzowa lub jelitowo-pochwowa oraz zwężenie jelita. Jednym z częstszych powikłań choroby uchyłkowej jest krwawienie do dolnego odcinka przewodu pokarmowego.

Leczenie zachowawcze zapalenia uchyłków zazwyczaj prowadzi do szybkiej poprawy stanu klinicznego i ustąpienia objawów chorobowych w ciągu 48-72godzin. Leczenie w warunkach szpitalnych, polega na wyrównaniu niedoborów wodno-elektrolitowych, zastosowaniu antybiotyków oraz zapewnieniu tak zwanego spoczynku jelitowego. Antybiotykoterapia powinna trwać 7-10dni. U pacjentów u których podejrzewa się ropień okołookrężniczy, perforację uchyłka, u osób niereagujących na leczenia zachowawcze oraz u tych chorych, u których rozpoznanie budzi wątpliwości badaniem obrazowym z wyboru jest obecnie tomografia komputerowa. Inną techniką obrazowania , która również pozwala na potwierdzenie rozpoznania zapalenia uchyłków jest USG jamy brzusznej.

Po ustąpieniu ostrego epizodu choroby i po upływie 6-8 tygodni od wypisania chorego ze szpitala wskazane jest wykonanie badania kolonoskopowego lub wlewu kontrastowego w celu potwierdzenia występowania uchyłków jelita grubego oraz wykluczenia raka.

Po ustąpieniu objawów i dolegliwości związanych z zapaleniem uchyłków jelita grubego pacjent powinien stosować dietę bogatobłonnikową w celu ograniczenia częstości występowania nawrotów tej choroby. Do nawrotu zapalenia uchyłków dochodzi u około 10-20% chorych, u których pierwszy atak udało się opanować leczeniem zachowawczym.

Wskazaniem do wykonania planowego zabiegu operacyjnego w leczeniu uchyłkowatości i ich powikłań są:
  • przebyty masywny krwotok
  • podejrzenie raka jelita grubego
  • pierwszy epizod zapalenia uchyłków u chorego< 40 roku życia
  • dwa lub więcej epizody ostrego zapalenia uchyłków , które były z powodzeniem leczone zachowawczo
  • pierwszy epizod z towarzyszącą oklejoną perforacją jelita grubego albo objęciem przez proces zapalny układu moczowego.
Chorzy z objawami rozlanego zapalenia otrzewnej lub ci , u których stwierdza się obecność powietrza w jamie otrzewnej wymagają zabiegu operacyjnego ze wskazań nagłych.

Leczenie operacyjne uchyłkowatości jelita grubego i jego powikłań to zabiegi jedno lub wieloetapowe. Operacja jednoetapowa to usunięcie zmienionego chorobowo odcinka jelita grubego z następowym wykonaniem pierwotnego zespolenia. Jest to zabieg wykonywany najczęściej podczas operacji planowych. Zabieg dwuetapowy polega najczęściej na wycięciu zmienionego chorobowo odcinka jelita grubego i wytworzeniu w odcinku bliższym stomii odbarczającej. Po pewnym czasie (kilka miesięcy) wykonuje się ponowną operację ( drugi etap ) polegającą na likwidacji kolostomii i przywróceniu ciągłości przewodu pokarmowego. Zabiegi dwuetapowe wykonywane są najczęściej w razie leczenia powikłań ropnych choroby uchyłkowej.
Nasi Partnerzy

ABK Medica Proktis-M Proctolact-M ABK Grupa Nowa Medycyna Borgis
2017 ABK Grupa. Projekt i wykonanie www.abkgrupa.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.