Laparoskopowe operacje jelit
Dr n. med. Marcin Tchórzewski

Chirurgia laparoskopowa

Chirurgia laparoskopowa lub inaczej "chirurgia małoinwazyjna" jest nową techniką wykonywania zabiegów chirurgicznych. W przeszłości ten sposób operowania był stosowany głównie w ginekologii oraz chirurgii pęcherzyka żółciowego. W ciągu ostatniego dziesięciolecia technika została rozwinięta a wskazania do jej stosowania poszerzone, między innymi do chirurgii jelit. W klasycznej chirurgii stosuje się pojedyncze cięcie w celu otwarcia brzucha i wykonania zabiegu. W chirurgii laparoskopowej cięcia są minimalne o szerokości średnio do 1 cm. W większości zabiegów laparoskopowych chirurg operuje przez 4-5 takich nacięć. W niektórych przypadkach jedno z nacięć jest poszerzane do 5-7 cm w celu dokończenia zabiegu operacyjnego lun wyjęcia chorego narządu z jamy brzusznej. Przez nacięcia wprowadza się kamerę oraz specjalne narzędzia. Po napełnieniu brzucha dwutlenkiem węgla w celu dobrej widoczności narządów obraz jest przekazywany do monitorów na sali operacyjnej a chirurg wykonuje zabieg patrząc w monitor i oglądając wnętrze jamy brzusznej a tym samym poszczególne narządy w powiększeniu. Metoda ta pozwala na wykonywanie niemalże tych tych samych zabiegów co metoda klasyczna tylko bez szerokiego otwierania jamy brzusznej, ogranicza dolegliwości bólowe pooperacyjne, powoduje szybszy powrót do zdrowia i powoduje mniej powikłań infekcyjnych rany pooperacyjnej. Zabiegi laparoskopowe podobnie jak klasyczne przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym.

Zabiegi, które można wykonać laparoskopowo

Większość zabiegów na jelitach można przeprowadzić metodą laparoskopową. Resekcje jelit w przypadku choroby Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, choroby uchyłkowej, raka, wypadania odbytnicy oraz zaparć. Nadal istnieje szereg kontrowersji co do zastosowania powyższej techniki w chorobach nowotworowych, głównie ze względu na wątpliwości dotyczące doszczętności onkologicznego wycięcia raka. Badania ostatnich lat, przeprowadzone na setkach pacjentów, pokazały jednak, że operacje laparoskopowe są bezpieczne w pewnych chorobach nowotworowych jelita grubego.

Jak bezpieczna jest chirurgia laparoskopowa?

Chirurgia laparoskopowa jest tak bezpieczna jak metody klasyczne. W każdym przypadku dokładnie ocenia się brzuch pod kątem możliwości przeprowadzenia zabiegu tą metodą. Jeżeli mamy do czynienie z intensywnym odczynem zapalnym w jamie brzusznej lub napotyka się inne czynniki ograniczające widoczność i dostępność narządów, cięcia można poszerzyć lub przejść do metody klasycznej na każdym etapie zabiegu. Wszystkie zabiegi jelitowe są związane z pewną grupą możliwych do wystąpienia powikłań, między innymi po znieczuleniu, wystąpienie krwawienia czy infekcja. Ryzyko powikłań po wykonaniu każdego zabiegu jest zdeterminowane rodzajem operacji. Ogólny stan zdrowia pacjenta, choroby współistniejące mogą mieć wpływ na wynik zabiegu, dlatego pacjent powinien przedyskutować możliwości operacyjne i oczekiwać wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości przed zabiegiem. Chociaż zabieg laparoskopowy ma wiele zalet, nie jest to metoda która może być zastosowana u wszystkich pacjentów. Kwalifikacja do zabiegu jest prowadzona przez chirurga doświadczonego w wykonywaniu laparoskopowych operacji jelita grubego.

Zalety laparoskopowej chirurgii jelita grubego

Zalety zależą od typu zabiegu i ogólnego stanu zdrowia pacjenta.

Główne zalety to:
  • Mniejszy ból pooperacyjny
  • Krótszy pobyt w szpitalu
  • Zwykle szybszy powrót do normalnej diety.
  • Zwykle szybszy powrót normalnej funkcji jelita.
  • Szybszy powrót do normalnej aktywności życiowej.
  • Lepszy efekt kosmetyczny
Przygotowanie do zabiegu

Większość chorób jelita grubego jest diagnozowana na podstawie kolonoskopii i badania tomograficznego. Przed operacją wykonuje się również badania krwi, EKG i badanie rentgenowskie klatki piersiowej jeżeli jest to konieczne.
  • Po przedstawieniu przez chirurga zalet i ryzyka związanego z leczeniem operacyjnym wymagane jest podpisanie zgody na zabieg.
  • Transfuzje krwi i preparatów krwiopochodnych mogą być konieczne w zależności od stanu zdrowia.
  • Jelito grube musi być starannie wyczyszczone przed zabiegiem. Zwykle pacjent musi pić specjalny roztwór przeczyszczający w dzień przed zabiegiem operacyjnym.
  • Doustne antybiotyki są zwykle podawane przed zabiegiem.
  • Jeżeli jelito nie będzie odpowiednio przygotowane operacja może zostać odłożona lub będzie obciążona większym ryzykiem.
  • Leki zaburzające krzepnięcie krwi takie jak: aspiryna, witamina E, leki przeciwzapalne powinny zostać odstawione kilka dni przed zabiegiem operacyjnym.
Co w przypadku jeżeli operacja nie może być przeprowadzona laparoskopowo?

U pewnej grupy pacjentów zabieg laparoskopowy jest niemożliwy do przeprowadzenia. Czynniki które zwiększają ryzyko przejścia do zabiegu otwartego to:
  • Otyłość
  • Zabiegi operacyjne jamy brzusznej w przeszłości powodujące zrosty
  • Problem z uwidocznieniem narządów jamy brzusznej
  • Krwawienie podczas operacji
  • Duże rozmiary guza
Decyzja o zmianie metody operacji jest podejmowana przez chirurga przed lub w czasie zabiegu operacyjnego. Chirurg podejmując decyzje kieruje się bezpieczeństwem pacjenta. Przejście do metody otwartej nie jest powikłaniem a jedynie zmianą metody zabiegu.

Możliwe powikłania po zabiegu

Do powikłań należą:
  • Krwawienie
  • Infekcje
  • Nieszczelność zespolenia
  • Uszkodzenie narządów jamy brzusznej takich jak jelito moczowód, pęcherz moczowy
  • Choroba zatorowo-zakrzepowa
Ważne jest rozpoznanie wczesnych objawów powikłań.

Należy skontaktować się z lekarzem w przypadku
  • Temperatury podwyższonejpowyżej 39 C
  • Krwawienia z odbytu
  • Nasilających się wzdęć brzucha
  • Bólu który nie ustępuje po zażyciu leków przeciwbólowych
  • Przewlekłych nudności lub/i wymiotów
  • Dreszczy
  • Przewlekłego kaszlu lub braku tchu
  • Stwierdzenia wydzieliny z ran pooperacyjnych
  • Stwierdzenia powiększającego się zaczerwienienia wokół ran pooperacyjnych
Nasi Partnerzy

ABK Medica Proktis-M Proctolact-M ABK Grupa Nowa Medycyna Borgis
2017 ABK Grupa. Projekt i wykonanie www.abkgrupa.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.